Tối ưu hoá lợi nhuận chỉ là 1 trò bịp [video]

Tại sao bạn lại có.

2 con mắt.
2 lá phổi.
2 quả thận.

Trong khi chỉ cần 1 là đủ.

Rõ ràng, mẹ thiên nhiên không chơi trò tối ưu hóa.

Hãy nhìn vào thiên nhiên. Những kẻ tự xưng là “nhà hoạch định” hay “chuyên gia tối ưu hóa” nhìn vào đó và thấy gì? Họ thấy sự lãng phí. Họ thấy một hệ thống vận hành kém hiệu quả. Họ muốn dọn dẹp, sắp xếp, và loại bỏ mọi thứ không mang lại giá trị tức thời.

Nhưng hãy nghe cho rõ: Thiên nhiên không quan tâm đến “hiệu suất” của bạn. Nó quan tâm đến sự tồn tại.

Mẹ thiên nhiên không quan tâm đến tối ưu hóa hiệu suất, mẹ thiên nhiên chỉ quan tâm đến tối ưu hóa sự sống sót.

Tạo hóa đã ban cho chúng ta, 2 con mắt, 2 lá phổi, 2 quả thận…

Nếu một kỹ sư tài chính hay một gã tư vấn quản trị rẻ tiền thiết kế ra con người, hắn sẽ cắt phăng đi một nửa. Hắn sẽ gào lên: “Tại sao lại cần đến cái thứ hai? Nó lãng phí quá! Nó làm giảm hiệu suất trao đổi chất!”.

Hắn không hiểu rằng, cái mà hắn gọi là “lãng phí” chính là biên độ an toàn của bạn. Đó là sự dự phòng.

Sự dư thừa đó không phải là một lỗi thiết kế của mẹ thiên nhiên. Nó là sự thông thái vĩ đại nhất của chọn lọc tự nhiên để đối phó với sự bất định.

Những ga tối ưu hóa đó, cho rằng họ thông minh hơn mẹ thiên nhiên. Thật nực cười.

Rồi nhìn sang cái được gọi là “tài chính hiện đại”.

Những gã trader, những quỹ đầu tư, những “bộ óc ưu tú” đang làm gì?

Họ dùng những mô hình toán học bóng bẩy, những bảng tính Excel được tối ưu hóa đến từng milimet để cắt giảm vốn dự phòng, để tăng đòn bẩy tối đa, để ép lợi nhuận lên mức cao nhất.

Họ gọi đó là “tối ưu hóa”. Còn tôi gọi đó là sự ngu dốt có học thức.

Họ đang xây lâu đài trên cát. Bằng cách loại bỏ mọi sự dư thừa, họ đã tước đi khả năng chịu đựng của hệ thống. Họ biến danh mục của mình trở nên “giòn”.

Một cú sốc nhỏ, một biến động thị trường nằm ngoài phân phối chuẩn mà họ vẫn huyễn hoặc, và bùm… toàn bộ hệ thống sụp đổ như một quân bài domino.

Rồi người ta nói: “Không ai có thể dự đoán được.”

Vớ vẩn, nhảm nhí… Đúng là không ai có thể dự đoán 1 cách chính xác về thiên nga đen.

Nhưng việc thiên nga đen luôn tồn tài, và nó sẽ tìm đến vào 1 ngày đẹp trời nào đó, đấy là điều chắc chắn sẽ xảy ra.

Thiên nga đen chắc chắn sẽ đến … chỉ là không ai biết là khi nào.

Khi bạn tối ưu hóa, bạn đang giả định 2 tình huống.

1 là thiên nga đen không xảy ra.
2 là tin rằng sẽ dự đoán chính xác được thiên nga đen.

Dù là tình huống nào, bạn cũng đang tự đào hố chôn chính mình.

Bạn thấy đấy, khi hệ thống chạy ở 100% công suất, nó không còn chỗ cho sai lầm. Mà thế giới này, về bản chất, được cấu thành từ sai lầm và sự hỗn loạn.

Kẻ thực sự khôn ngoan không tìm cách tối ưu hóa đến mức cực đoan. Họ tìm cách để không bao giờ bị loại khỏi cuộc chơi.

Họ giữ tiền mặt khi những kẻ khác đang mải mê “tối ưu hóa” bằng cách tất tay.

Họ giữ các vị thế phòng vệ có vẻ “vô dụng” khi thị trường đang hưng phấn.

Họ chấp nhận “hiệu suất thấp hơn” trong những ngày nắng đẹp, để đổi lấy việc vẫn đứng vững khi cơn bão tài chính quét sạch tất cả những kẻ “tối ưu hóa” ở ngoài kia.

Đừng để mọi kế hoạch phụ thuộc vào một kịch bản duy nhất.

Đừng đánh đổi khả năng sống sót lâu dài chỉ để tối đa hóa hiệu quả ngắn hạn. Trong các hệ thống đối mặt với bất định, sự dư thừa không phải là lãng phí mà là một dạng bảo hiểm.

Đừng tìm cách tối ưu hóa đến mức cực đoan để rồi trở nên mong manh dễ vỡ. Hãy chọn sự “dư thừa” có mục đích. Vì trong một thế giới không thể dự đoán, khả năng sống sót luôn quan trọng hơn hiệu suất ngắn hạn nhất thời.

Sự dư thừa là tấm khiên.
Sự tối ưu hóa thái quá là một lời mời gọi cái chết.

Đừng bao giờ nhầm lẫn giữa một bảng tính trông có vẻ hiệu quả với một thực tại có khả năng sinh tồn.

Hãy giữ lấy sự dự phòng của bạn. Đó là thứ duy nhất phân biệt giữa một người sống sót và một xác chết tài chính.

[Video]